สวัสดีครับวันนี้เรามาพูดคุยกันถึงเรื่องการบริหารกลุ่มสินทรัพย์ลงทุนโดยการประยุกต์ใช้ด้วยการนำทองคำเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งในองค์ประกอบของกลุ่มสินทรัพย์ลงทุนนะครับ แต่ก่อนจะลงรายละเอียดขอเกริ่นเรื่องหลักการบริหารกลุ่มสินทรัพย์ลงทุนก่อนนะครับ …แต่เริ่มเดิมทีนักลงทุนไม่ได้ให้ความสำคัญกับความเสี่ยงและการจัดกลุ่มสินทรัพย์ลงทุนเท่าที่ควรทำให้ความเสี่ยงที่เกิดขึ้นหลายส่วนเพิ่มขึ้นโดย “ไม่มีความจำเป็น” จนกระทั่งมีนักเศรษฐศาสตร์การเงินท่านหนึ่งมีชื่อว่า Harry Markowitz ได้พัฒนา Modern Portfolio Theory ขึ้นซึ่งข้อใหญ่ใจความก็คือสมมติฐานที่ว่านักลงทุนจะพิจารณาอัตราผลตอบแทนที่คาดหวัง (Expected Return หรือ E(r)) และความเสี่ยง(Variance/Standard Deviation)ในการเลือกพิจาณาลงทุนเท่านั้น โดยความเสี่ยงในที่นี้หมายถึงความคาดเคลื่อนที่เกิดขึ้นกับผลตอบแทนที่คาดหวังซึ่งวัดได้โดยค่าความแปรปรวนและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานนั้นเอง นอกจากนั้นสมมติฐานที่สำคัญ(มาก)อีกข้อหนึ่งได้แก่ “ผู้ลงทุนเป็นผู้กลัวความเสี่ยง (Risk Averter)” ซึ่งหมายความว่าหากทางเลือกหนึ่งให้ผลตอบแทนเท่ากันนักลงทุนจะเลือกทางเลือกที่มีความเสี่ยงต่ำกว่า ในทางเดียวกันหากทางเลือกมีความเสี่ยงเท่ากันนักลงทุนจะเลือกทางเลือกที่ให้ผลตอบแทนสูงกว่า ต่อมาแนวคิดดังกล่าวถูกพัฒนาต่อยอดขึ้นไปเรื่อยๆ โดยเริ่มจากการนำเส้นโค้งอรรถประโยชน์ของผู้ลงทุนซึ่งอธิบายพฤตกรรมความกลัวความเสี่ยงของผู้ลงทุนมาผสมกับเส้นโค้งกลุ่มหลักทรัพย์ที่มีประสิทธิภาพทำให้เกิด “กลุ่มหลักทรัพย์ที่เหมาะสมหรือ Optimal Portfolio” ขึ้นซึ่งจะไม่ขอกล่าว ณ ที่นี้แต่จะข้ามไปสู่การพัฒนา “ทฤษฎีตลาดทุนและแบบจำลองในการกำหนดราคาสินทรัพย์” โดยการเพิ่มสมมติฐานบางประการที่สำคัญเข้าไปนั้นก็คือการที่ “ผู้ลงทุนสามารถกู้ยืมและให้กู้ยืมเงินได้ ณ อัตราดอกเบี้ยปราศจากความเสี่ยง” ซึ่งนำไปสู่ Capital Market Theory หรือทฤษฎีตลาดทุนและแบบจำลอง CAPM ตามลำดับ ทั้งนี้การที่ผู้ลงทุนสามารถ “…ให้กู้ยืมเงินได้…ณ อัตราดอกเบี้ยปราศจากความเสี่ยง” นั้นก็หมายถึงการนำตราสารหนี้ประเภทพันธบัตรรัฐบาลเข้ามาประกอบในกลุ่มสินทรัพย์ลงทุนซึ่งจะส่งผลให้เกิดเส้นกลุ่มหลักทรัพย์ที่มีประสิทธิภาพใหม่ที่เป็นเส้นตรง(Lending Portfolio) ส่วนการ “…สามารถกู้ยืมได้…” นั้นทำให้เส้นกลุ่มหลักทรัพย์ใหม่นี้ทอดยาวออกไปเป็นเส้นตรงที่ยาวขึ้น(Borrowing Portfolio) อย่างไรในความเป็นจริงอัตราดอกเบี้ยเงินกู้และให้กู้(เงินฝาก) ยากที่จะเท่ากันแต่กระนั้นก็ไม่ได้ทำให้สมมติฐานหลักของทฤษฎีนั้นเปลี่ยนแปลงไป แต่เส้นอัตราผลตอบแทนอาจมีลักษณะที่โค้งงอเปลี่ยนแปลงไปในลักษณะหักมุมและไม่เป็นเส้นตรงซึ่งมีผลต่อการประเมินมูลค่าราคาสิน ทรัพย์ประเภทต่างๆ

ประเด็นสำคัญที่น่าสนใจก็คือในกรณีของ Capital Market Theory หรือทฤษฎีตลาดทุนและแบบจำลอง CAPM นั้น “สินทรัพย์ปราศจากความเสี่ยง” หมายถึง “พันธบัตรรัฐบาล” ในขณะที่สินทรัพย์ปราศจากความเสี่ยงอย่างทองคำไม่ได้ถูกนำเข้าไปพิจารณา สาเหตุก็เพราะทองคำไม่สามารถคาดการณ์อัตราผลตอบแทนได้เหมือนกับพันธบัตรรัฐบาลซึ่งมีการจ่ายดอกเบี้ยชัดเจนเป็นรายงวดประกอบกับราคาทองคำยังมีความผันผวนและไม่สามารถคาดการณ์ผลตอบแทนได้ ดังนั้นการกล่าวว่าทองคำเป็นสินทรัพย์ลงทุนที่ปราศจากความเสี่ยงนั้นอาจไม่ถูกต้องสักทีเดียวแต่จะไม่ขอลงรายลาะเอียด เอาเป็นว่าหลักๆ ก็คือทองคำปราศจากความเสี่ยงจากล้มละลายซึ่งมีในหุ้นสามัญฯ แต่ความเสี่ยงจากความผันผวนและการที่ไม่สามารถคาดการณ์ผลตอบแทนได้ยังมีอยู่ดังนั้นในมุมนี้อาจกล่าวได้ว่าทองคำก็มีความเป็น “สินทรัพย์เสี่ยง” หรือ Risky Asset อยู่เหมือนกันเพราะถ้าไม่เสี่ยงแล้วทำไมบางท่านยังขาดทุนตริงไหมครับ? (ต้องคุยกันอีกยาวเพื่อจะหาข้อสรุปว่าทองคำเป็นสินทรัพย์เสี่ยงหรือไม่เพราะที่สำคัญเราต้องนิยามความเสี่ยงให้ตรงกันเสียก่อน)

คราวนี้เข้าสู่ภาคปฏิบัติกันบ้างนะครับ การนำทองคำเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของกลุ่มสินทรัพย์ลงทุน Portfolio Composition อาจกล่าวได้ว่าเป็นการทำ Asset Allocation ของกลุ่มสินทรัพย์ลงทุนมากกว่าที่จะเป็นการกล่าวว่าเป็นการนำ “สินทรัพย์ปราศจากความเสี่ยง” เข้ามาบริหารจัดการเมือนในกรณีของการนำพันธบัตรรัฐบาลเข้าไปประกอบในแบบจำลอง CAPM ทั้งนี้ก็เป็นเพราะอย่างที่เราได้กล่าวไปแล้วนั้นก็คือทองคำมีลักษณะขึ้นลงตามอุปสงค์และอุปทานตามความต้องการในตลาดทำให้ไม่สามารถคาดการณ์อัตราผลตอบแทนได้แน่นอนเหมือนพันธบัตร ดังนั้นด้วยความที่มีลักษณะคล้าย Risky Asset แบบนี้เองจึงทำให้กลุ่มสินทรัพย์ลงทุนที่ประกอบด้วยทองคำไม่ต่างแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญเมื่อเทียบกับการกระจายการลงทุนโดยทั่วไป(Diversification) สู่สินทรัพย์ประเภทอื่นๆ อย่างไรก็ตามจุดเน้นที่เราอยากให้ผู้ลงทุนตระหนักก็คือการพิจารณา “ความเสี่ยง” และการ “กระจายความเสี่ยง” ให้มากขึ้นไม่ว่าจะด้วยวิธีการจำกัดความเสี่ยงด้วยการ Stop Loss การป้องกันความเสี่ยงด้วยตราสารอนุพันธ์ประเภทต่างๆ รวมไปถึงการกระจายการลงทุนและการบริหารกลุ่มสินทรัพย์การลงทุนอย่างมีแผนการ ที่สำคัญต้องอยู่บนพื้นฐานที่เป็นไปได้ไม่โลภเกินตัวครับผมและสุดท้ายก็ขอฝาก “ทองคำ” เข้าไปช่วยกระจายความเสี่ยงให้กับกลุ่มสินทรัพย์ลงทุนของท่านนักลงทุนด้วยนะครับผม